Zgon zgłasza się w urzędzie stanu cywilnego, nie w urzędzie skarbowym. Spadek nabywa się w dniu śmierci, ale sześć miesięcy na SD-Z2 przy dziedziczeniu liczy się od formalnego potwierdzenia nabycia: uprawomocnienia postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia albo wydania europejskiego poświadczenia spadkowego. W dniu tego potwierdzenia powstaje obowiązek podatkowy przy dziedziczeniu.
Gdzie zgłosić zgon
Szczegóły o terminie, dokumentach i akcie zgonu znajdziesz w przewodniku o zgłoszeniu zgonu w USC.
Kto składa SD-Z2 i od kiedy liczy się termin
Całkowite zwolnienie z podatku od spadków i darowizn może dotyczyć między innymi małżonka, dzieci, wnuków i prawnuków, rodziców, dziadków i pradziadków, rodzeństwa, pasierba, pasierbicy, macochy i ojczyma. W chwili nabycia potrzebne jest też obywatelstwo polskie albo obywatelstwo lub stałe miejsce zamieszkania w kraju Unii Europejskiej, Islandii, Liechtensteinie lub Norwegii.
Każdy spadkobierca składa własne SD-Z2 i wpisuje w nim nabyte rzeczy lub prawa. Samo wysłanie postanowienia sądu, aktu poświadczenia dziedziczenia albo europejskiego poświadczenia spadkowego tego nie zastępuje.
Gdy spadek potwierdza sąd, sześć miesięcy liczy się od uprawomocnienia postanowienia, także wtedy, gdy odpis jeszcze nie doszedł. Na dział spadku nie trzeba czekać: późniejszy podział tego terminu nie przesuwa.
Dyspozycja wkładem bankowym na wypadek śmierci i dyspozycja w funduszu inwestycyjnym mają inny dzień obowiązku podatkowego: dzień śmierci. Zasady dla tych dyspozycji różnią się od zasad dotyczących spadku.
Krąg osób, sześć miesięcy i wyjątki opisuje poradnik Ministerstwa Finansów. Poradnik ma charakter informacyjny i nie stanowi wykładni prawa. Dzień powstania obowiązku przy dziedziczeniu podaje karta SD-Z2.
Kiedy zgłoszenie SD-Z2 nie jest potrzebne
Przy tym zwolnieniu SD-Z2 nie jest wymagane, gdy łączna wartość ostatniego nabycia i wcześniejszych nabyć od tej samej osoby albo po tej samej osobie, w roku ostatniego nabycia i w pięciu latach poprzedzających ten rok, nie przekracza 36 120 zł, a obowiązek podatkowy powstał od 1 lipca 2023 r. Powyżej tej sumy zgłoszenie jest warunkiem zwolnienia.
Zgłoszenia nie wymaga też darowizna zawarta w formie aktu notarialnego albo oświadczenie darczyńcy złożone w tej formie. Akt poświadczenia dziedziczenia taką darowizną nie jest i ze SD-Z2 nie zwalnia.
Co zrobić, gdy termin minął
Jeśli nabywca wiedział o nabyciu i o składnikach majątku, jeden dzień po terminie oznacza utratę zwolnienia. Urząd nie przywraca terminu sam.
Wniosek o przywrócenie wchodzi w grę tylko wtedy, gdy uchybienie było niezawinione. Składa się go do naczelnika urzędu skarbowego w ciągu 7 dni od ustania przyczyny, razem ze SD-Z2. Poradnik obejmuje tym nabycia od 7 stycznia 2026 r. oraz wcześniejsze, jeśli sześć miesięcy nie upłynęło do 7 stycznia 2026 r.
Jeśli informację o innym składniku spadku uzyskasz dopiero później, możesz zgłosić go w ciągu sześciu miesięcy od tego dnia. Trzeba jednak uprawdopodobnić, że informację uzyskano po upływie pierwszego terminu. Warunki obu sytuacji są w poradniku Ministerstwa Finansów.
Czy trzeba złożyć SD-3
To, czy trzeba złożyć SD-3, zależy od grupy podatkowej, wartości majątku i dostępnych zwolnień. Sam brak SD-Z2 lub spóźnienie z nim nie oznacza automatycznie obowiązku złożenia SD-3.
Zeznania nie składa między innymi osoba mieszcząca się w kwocie wolnej swojej grupy, osoba z całkowitym zwolnieniem dla najbliższej rodziny, która składa SD-Z2, oraz osoba korzystająca z innego zwolnienia opisanego na karcie. Przy przedsiębiorstwie osoby fizycznej, gdy nabywca nie jest najbliższą rodziną, karta wskazuje formularz SD-ZP.
SD-3 składa się w ciągu miesiąca od powstania obowiązku podatkowego. Przy dziedziczeniu początek jest ten sam co przy sześciu miesiącach na SD-Z2. Kwota wolna I grupy na tej karcie też wynosi 36 120 zł. To nie jest próg zwolnienia ze SD-Z2. II grupa ma 27 090 zł, III grupa 5733 zł.
Po spóźnieniu karta SD-Z2 informuje o utracie zwolnienia i odsyła do SD-3. Najpierw trzeba sprawdzić kwotę wolną i zwolnienia na karcie SD-3.
Przy wątpliwości karty gov.pl podają Krajową Informację Skarbową: 801 055 055 z telefonu stacjonarnego i 22 330 03 30 z telefonu komórkowego, albo kontakt z urzędem skarbowym.
Po załatwieniu najpilniejszych spraw zdjęcia i wspomnienia o bliskiej osobie można zebrać w profilu pamięci. Zobacz, jak działa profil pamięci i tabliczka QR.