Najcenniejsza pamiątka po zmarłym to często coś, co już jest w domu: zegarek, list pisany odręcznie, zeszyt z przepisami, kilka wiadomości głosowych w telefonie. Poniżej 10 pomysłów: co zachować tak, jak jest, a co zamówić u krawcowej, jubilera albo w pracowni.
Jeśli dopiero porządkujesz rzeczy po bliskiej osobie, zacznij od pudełka. Odłóż do niego wszystko, czego dziś nie umiesz ani wyrzucić, ani oddać. Decyzję podejmiesz za miesiąc albo za rok.
Co zachować po zmarłej osobie
Najwięcej znaczą zwykle rzeczy używane na co dzień, choćby nic nie były warte: stary sekator do róż, czapka na spacery z psem.
Zanim zaczniesz rozdawać ubrania i sprzęty, zapytaj rodzeństwo, dzieci i wnuki, czy ktoś chce coś konkretnego. Często okazuje się, że wnuczka od lat pamięta jeden szalik, a brat chce tylko skrzynkę z narzędziami.
Są też rzeczy, które łatwo stracić niechcący:
- wiadomości głosowe, SMS-y i zdjęcia w telefonie,
- zdjęcia na komputerze, do którego nikt nie zna hasła,
- listy, kartki z życzeniami i notatki na marginesach książek.
10 pomysłów na pamiątkę po zmarłym
1. Rzecz używana na co dzień
Zegarka, okularów czy ulubionego kubka nie trzeba przerabiać ani oprawiać. Wystarczy postawić je w stałym miejscu, na widoku. Dobrze jest dopisać na kartce, skąd się wzięły: „zegarek dostał od swojego ojca na osiemnastkę”.
2. Poduszka, miś albo narzuta z ubrań
Krawcowa uszyje poduszkę z koszuli, swetra czy marynarki. Można zostawić kieszeń albo guziki, żeby od razu było widać, czyje to ubranie. Jeśli pamiątka ma trafić do dziecka, z tego samego materiału można uszyć misia. Z kilku ubrań powstanie narzuta. Jeśli rodzeństwo chce mieć coś podobnego, ustal to przed cięciem, bo z jednej koszuli wyjdzie jedna poduszka.
3. Biżuteria, którą można nosić
Obrączkę można nosić na łańcuszku, a zdjęcie schować w medalionie. Są też pracownie, które zatapiają w żywicy płatek z pogrzebowego bukietu albo kosmyk włosów, i jubilerzy, którzy grawerują na zawieszce odcisk palca. Jeśli pogrzeb jeszcze się nie odbył, zapytaj zakład pogrzebowy, czy może pobrać odcisk palca albo kosmyk włosów. Biżuterię po mamie czy babci można też po prostu nosić, bez przeróbek. Jeśli pierścionek ma nosić ktoś inny, jubiler zwykle może zmienić jego rozmiar.
4. Odręczne pismo: list, kartka, podpis
Charakter pisma bliskiej osoby poznaje się od razu. Kartkę z życzeniami można oprawić w ramkę, a fragment listu albo podpis przenieść na zawieszkę, deskę do krojenia czy kubek. Najpierw jednak zrób kopię, bo atrament z czasem blaknie. Wystarczy zdjęcie telefonem przy oknie, w dziennym świetle.
5. Zeszyt z przepisami
Zeszyt z przepisami łatwo zniszczyć w kuchni, więc najpierw go sfotografuj albo przepisz, a potem wydrukuj kilka egzemplarzy dla rodzeństwa i wnuków. Przy każdym przepisie dopisz jedno zdanie: na jaką okazję było to danie i kto o nie prosił. „Pierogi z kapustą i grzybami, na Wigilię. Tata zawsze prosił o dokładkę”.
6. Album zdjęć z podpisami
Starych zdjęć zwykle nie brakuje, ale po latach nikt już nie wie, kto na nich jest. Usiądź z rodziną nad pudełkiem z odbitkami i opisz każdą: kto, gdzie, mniej więcej kiedy. Wystarczy ołówek na odwrocie albo notatka przy pliku w telefonie. Z opisanych odbitek łatwo potem zamówić fotoksiążkę albo portret do ramki, na przykład rysunek na podstawie ulubionej fotografii.
7. Wiadomości i nagrania z telefonu
Jeśli w telefonie zostały wiadomości głosowe, filmy z urodzin albo nagranie z wesela, zapisz je jako pliki. Wiadomości z poczty głosowej operatora mogą zniknąć po wyłączeniu numeru, a czasem także po pewnym czasie, zależnie od operatora. Najprościej odsłuchać je i nagrać drugim telefonem, najlepiej od razu, a na pewno przed rezygnacją z abonamentu. Zdjęcia, filmy, SMS-y i wiadomości z komunikatorów skopiuj, zanim telefon trafi do kogoś innego. Trzymaj kopię w dwóch miejscach, na przykład na komputerze i na pendrivie.
8. Wspomnienia innych ludzi
O bliskiej osobie wiele wiedzą ludzie spoza domu: koledzy z pracy, sąsiadka, przyjaciółka ze szkoły. Poproś ich o jedno krótkie wspomnienie, na kartce albo w wiadomości. Możesz też nagrać rozmowę przy herbacie z kimś ze starszego pokolenia.
9. Pudełko wspomnień dla dziecka albo wnuka
Małe dzieci zapamiętają niewiele, ale za kilka lat zaczną pytać. Do pudełka włóż kilka drobnych rzeczy, na przykład chusteczkę, ołówek stolarski czy pocztówkę z wakacji, i do każdej dołącz karteczkę z dwoma zdaniami wyjaśnienia. Pudełko można dać dziecku teraz albo schować do jego osiemnastych urodzin.
10. Strona pamięci online dla całej rodziny
Część tych pamiątek można zebrać w jednym miejscu, do którego dostęp ma cała rodzina, także ta mieszkająca w innym mieście albo za granicą. W aplikacji W Sercach rodzina tworzy profil pamięci i dokłada do niego to, co już zebrała: zdjęcia, filmy z telefonu, wspomnienia nagrane głosem przez bliskich. Zdjęcie listu albo strony z zeszytu z przepisami trafia do sekcji „Pamiątki i dokumenty”, z własnym tytułem, na przykład „List od babci z 1978 roku”.
Do tego samego profilu może prowadzić mała tabliczka QR na pomniku. Ktoś, kto stoi przy grobie, skanuje ją aparatem telefonu i otwiera stronę w przeglądarce, bez instalowania aplikacji. W wersji Basic profil jest publiczny: widzi go każdy, kto ma link. W wersji Premium, którą ma każdy profil połączony z tabliczką QR, można go ustawić jako prywatny. Wtedy zdjęcia i historię zobaczą tylko osoby, które znają sześciocyfrowy PIN. Zobacz, jak działa profil pamięci i tabliczka QR.
Pamiątka po mamie albo tacie: gdy wszystko wydaje się ważne
Po śmierci rodzica najtrudniej wybrać. Wybierz to, co masz przed oczami, kiedy o niej albo o nim myślisz. Bywa to flakon perfum, w którym jeszcze coś zostało, albo kalendarz z zapiskami o pogodzie. Jeśli drugie z rodziców żyje, najpierw zapytaj, co chce zatrzymać. Jeśli masz rodzeństwo, zaproponuj, żeby każde wybrało jedną rzecz, zanim zacznie się dzielenie reszty.
Czego nie trzymać po zmarłej osobie i co zrobić z resztą rzeczy
Po zmarłym naprawdę nie warto trzymać tylko leków. Zakaz trzymania ubrań, pościeli czy łóżka to stary przesąd i nie trzeba się nim kierować: pościel i ręczniki wystarczy wyprać, a potem dalej ich używać albo je oddać.
Leki oddaj do apteki, która ma na nie pojemnik, albo do punktu selektywnej zbiórki odpadów (PSZOK). Nie wyrzucaj ich do kosza.
Zanim cokolwiek oddasz, załatw dwie sprawy:
- dokumenty, umowy i wyciągi z banku zachowaj co najmniej do zakończenia spraw spadkowych,
- z telefonu i komputera przegraj zdjęcia i nagrania.
Cenniejsze rzeczy, które należały do zmarłego, na przykład biżuteria czy samochód, wchodzą do spadku, więc nie rozdawaj ich, zanim spadkobiercy się nie porozumieją. Ubrania w dobrym stanie można przekazać do parafii, schroniska dla bezdomnych albo do oddziału PCK. Najpierw zadzwoń i zapytaj, czy przyjmują odzież.
Gdy chcesz zebrać wszystko w jednym miejscu
Krok po kroku opisuje to tekst o tym, jak przygotować stronę pamięci w jeden wieczór. A gdy będzie gotowa, możesz zamówić tabliczkę QR na pomnik, która zaprowadzi do niej osoby odwiedzające grób.
